Namaste Icon
Ad
Ad

नयाँ प्रदेश प्रमुखको नियुक्ति - मेयरमा हारेकादेखी विप्लव छोडेकासम्म

नयाँ प्रदेश प्रमुखको नियुक्ति - मेयरमा हारेकादेखी विप्लव छोडेकासम्म

काठमाडौँ । मन्त्रीपरिषदको निर्णयबाट सातै प्रदेशका प्रदेश प्रमुखको वर्खास्तीसँगै सरकारले सात प्रदेशका प्रमुख नियुक्तिका लागि सोमबार राष्ट्रपतिसमक्ष सिफारिस गरेपछि राष्ट्रपतिबाट नयाँ प्रदेश प्रमुखहरु नियुक्त भएका छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सोमबार साँझ प्रदेश १ मा सोमनाथ अधिकारी ,प्रदेश २ मा तिलक परियार , ३ मा विष्णु प्रसाईं , गण्डकी प्रदेशमा अमिक शेरचन , ५ मा धर्मनाथ यादव , कर्णाली प्रदेशमा गोविन्द कलौनी र सुदुरपश्चिम प्रदेशमा शर्मिला पन्तलाई प्रदेश प्रमुखको रुपमा नियुक्त गरेकी हुन् ।

नवनियुक्त प्रदेश प्रमुखहरुको मंगलबार शीतलनिवासमा शपथग्रहण हुनेछ । यस पटक नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले विगतमा कम्युनिष्ट आन्दोलन र पार्टीमा रहेर योगदान गरेका नेता तथा कार्यकर्ताहरुलाई नै प्राथमिकता दिएको छ । संवैधानिक नियुक्तिहरूमा विगतमा पूर्व प्रशासकहरुलाई प्राथमिकता दिने चलन भए पनि यसपटक सो प्रचलन फेरिएको देखिएको छ । यस्तै नयाँ नियुक्तिमा पार्टी अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र प्रचण्डनिकट व्यक्तिहरु परेपछि अर्का नेता एबम पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल पार्टीप्रति असन्तुष्ट देखिएका छन् । नेपालले सिफारिस गर्न चाहेका कोही पनि नियुक्त भएका छैनन् ।

यस्तो छ नयाँ प्रदेश प्रमुखहरुको संक्षिप्त विगत
प्रदेश १ को प्रमुखमा नियुक्त भएका सोमनाथ प्यासी अधिकारी पूर्वसांसद हुन् । पञ्चायतभित्र घुुसेर पञ्चायती शासनकै भण्डाफोर गर्ने नीतिअनुरुप तत्कालीन नेकपा मालेले त्यतिबेलाका चर्चित युवा अधिकारीलाई ०४३ सालमा कास्कीबाट राष्ट्रिय पञ्चायत सदस्यको जनपक्षीय उम्मेदवार बनाएको थियो । २०२७ सालमा पृथ्वीनारायण क्याम्पस पोखराको स्ववियु सभापति भएका प्यासी वि सं २०२५ सालदेखि कम्युनिष्ट राजनीतिमा सक्रिय छन् । शिक्षक सेवाको अनुभव समेत बटुलेका उनले ३ वर्षे जेल जीवन पनि बिताएका छन् । ०४६ सालको जनआन्दोलनको बेला वाममोर्चाको कास्की जिल्ला संयोजक रहेका प्यासी हाल नेकपाको आमन्त्रित स्थायी कमिटी सदस्य हुन् ।

प्रदेश २ को प्रमुखमा नियुक्त भएका तिलक परियार रोल्पामा जन्मिएका हुन् । विपन्न परिवारमा जन्मिएका परियारले स्तानातासम्मा अध्ययन गरेका छन् । अध्ययनको सिलसिलामा भारती गएका बेला उनी भारतीय राजनीतिमा सक्रिय बने र मशालको दिल्ली कमिटीको सचिवसमेत बने । ०२८ सालदेखि नै राजनीतिमा लागेका परियार नेपाल फर्किएर खरादार र शिक्षकको जागिर पनि खाए । माओवादी आन्दोलनमा समेत सक्रिए रहेका उनी जनयुद्धको क्रममा उनी ‘हिम्मत’ उपनामले चिनिन्थे । सशस्त्र जनयुद्धको क्रममा ०५४ सालमा उनी पक्राउ समेत परे । यद्यपि ०५८ सालमा दाङको हापुरेमा माओवादी र सरकारी टोलीबीच वार्ता हुँदा परियार रिहा भए ।

अन्तरिम व्यवस्थापिका संसदमा माओवादीले ८३ सिट पाउँदा एकजना तिलक परियार पनि थिए । त्यसपछि ०६४ को पहिलो संविधानसभा चुनावमा उनी बाँके क्षेत्र नम्बर १ बाट सभासद निर्वाचित भए । त्यसपछि उनी माओवादी पार्टीको सल्लाहकारसमेत बने । माओवादी पार्टी विभाजनपछि उनी प्रचण्डको साथ छाडेर मोहन वैद्यतिर लागे । दोस्रो संविधानसभाताका वैद्य माओवादीमा रहेका उनी चुनाव बहिस्कारमा सक्रिय भएका थिए । वैद्य नेतृत्वको पार्टी विभाजनपछि उनले नेत्रविक्रम चन्द (विप्लव)को साथ रोजे । नेतृत्वसँग असहमति बढ्दै गएपछि उनले विप्लवको पनि साथ छाडे । त्यसपछि मोहन वैद्यसँग अलग्गिएका रामबहादुर थापा (बादल) समूहसँगै विप्लव समूहबाट अलग भएको तिलक परियारको समूह पनि प्रचण्डकै नेतृत्वको माओवादीमा फर्कियो ।

प्रदेश ३ को प्रमुखमा नियुक्त भएका विष्णु प्रसाईं झापाली नेता हुन् , जो गत २०७४ को स्थानीय निर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा एमालेबाट मेचीनगर नगरपालिकाकोमेयरमा पराजित भएका थिए । वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा संग अत्यन्त निकटस्थ रहेका प्रसाईं ०२८ सालको झापा क्रान्तिसँगै कम्युनिस्ट राजनीतिमा लागेका हुन् । ०२७ सालमा अनारमनीमा भएको अनेरास्ववियूको कार्यक्रममा पहिलोपल्ट पक्राउ परी एक महिना राजबन्दी भएपछि प्रसाई पूर्णकालीन राजनीतिमा होमिए ।

झापामा जुझारु र कडा छविका कारण प्रसाईलाई झापाली टाइगर भनिन्थ्यो । वि।सं। ०३६ सालदेखि ०४५ सालसम्म पूर्वी नेपालमा हुने पञ्चायत विरोधी जुनसुकै घटना हुँदा पनि झापामा प्रहरीले विष्णु प्रसाईलाई नै पक्राउको वारेन्ट जारी गथ्र्यो । तत्कालीन नेकपा मालेको नीतिअनुरुप नै वि।सं। ०४३ सालमा धाइजन गाउँ पञ्चायतको जनपक्षीय प्रधानपञ्चसमेत निर्वाचित भएका थिए । प्रसाई ०५४ सालमा जिल्ला विकास समिति झापाको उपसभापति निर्वाचित भएका थिए । उपसभापति भएकै बेला उनी ०५६ सालको आम निर्वाचनमा झापा ३ बाट उम्मेदवार बने तर कांग्रेसका कृष्ण सिटौलासँग पराजित भए ।

गण्डकी प्रदेशको प्रमुखमा नियुक्त भएका चितवनका अमिक शेरचन भने राम्रो राजनीतिक छवि भएका रानीतिकर्मी हुन् । उपप्रधानमन्त्री भइसकेका बरिष्ठ कम्युनिस्ट नेता अमिक शेरचन नेकपा चौम हुँदै कम्युनिस्ट आन्दोलनको नेतृत्वमा आएका हुन् । २०४८ सालमा प्रचण्डकै नेतृत्वमा एउटै माओवादी पार्टी हुँदा शेरचन संयुक्त जनमोर्चाबाट सांसद निर्वाचित भएका थिए । नौ सिट जितेर संसदको तेस्रो पार्टी बनेको जनमोर्चा ०५१ मा नेकपा माओवादी फुटेपछि कमजोर बन्यो । शेरचन त्यसपछि संयुक्त जनमोर्चाको लामो समय अध्यक्ष भए । ०५१ सालमा उनी पराजित भए । ०५६ सालमा रामेछापमा तत्कालीन एमालेको सहयोगमा उम्मेदवार बन्दा पनि उनी जित्न सकेनन् ।

तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले सत्ता हातमा लिएपछि भएको सात दलको आन्दोलनमा अमिक शेरचन एक नेता थिए । त्यो आन्दोलनबाट शेरचन राष्ट्रिय नेताका रुपमा उदाए । उनी जनआन्दोलनपछि बनेको गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारमा उपप्रधानमन्त्री बने । पछिल्लो समय स्वास्थ्यका कारण पनि सक्रिय नभएका शेरचन पार्टीको आमन्त्रित स्थायी कमिटी सदस्य छन् ।

प्रदेश ५ को प्रमुखमा धर्मनाथ यादव नियुक्त भएपछी सिराहाका उनका समर्थकहरुले बल्ल उनले न्याय पाएको प्रतिक्रिया दिएका छन् । सुरुमा शिक्षण पेसामा रहेका उनी विज्ञान विषयका प्रखर शिक्षक भएका कारण जिल्लामा मास्टरजी’ नामले परिचित छन् । साथै चुनाव पीडित भनेर पनि चिनिन्छन । करीव ५० वर्षअघि १६ पैसा लेबी तिरेर कम्युनिस्ट पार्टीको सदस्यता पाएका यादवले लाभको पद भने कहिल्यै पाएनन् । सिराहाको सुखीपुर नगरपालिका ६ खरही टोल निवासी ७० वर्षीय यादव ०४३ सालमा शिक्षण पेशा छाडेर तत्कालीन नेकपा माले हुँदै एमालेको राजनीतिमा पूर्णकालीन भएका थिए । ०४८ सालमा संसदीय निर्वाचन प्रतिस्पर्धा गरेका यादव त्यसयता कुनै चुनाव लडेनन् । ०७४ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पार्टीले उनको नाम समानुपातिक सूचीमा राखेपनि सांसद हुन पाएनन् ।

हाल नेकपा केन्द्रीय सदस्य तथा जिल्ला सहइञ्चार्ज रहेका यादव साहित्यकार र गीतकार पनि हुन् । उनले मैथिली र नेपाली भाषामा साहित्य रचनाहरु गर्दै धेरै गीतहरु समेत लेखेका छन् ।

कर्णाली प्रदेशका प्रमुख गोविन्द कलौनी सुदूरपश्चिममा तत्कालीन एमालेका जल्दाबल्दा नेता मानिन्छन् । डडेलुधरामा कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक मानिने कलौनी शेरबहादुर देउवाका कुनैबेलाका चुनावी प्रतिस्पर्धी पनि हुन् । कञ्चनपुरको कृष्णपुर नगरपालिका–२ बाँणे निवासी कलौनी वि।स। २०१२ जेष्ठ २९ गते कलौनी वैतडीको दोगडा केदार गाउँपालिका–१ मा जन्मिएका हुन् । बैतडीमा जन्मिए पनि डडेल्धुरा, बैतडी र कञ्चनपुरलाई कार्यथलो बनाएका कलौनी शिक्षक पृष्ठभूमिका हुन् । ४८ सालको संसदीय चुनावमा डडेल्धुराबाट कलौनी हाल नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवासँग चुनाव लडे । तर, पराजित भए । कलौनी ०५६ सालमा राष्ट्रियसभाको चुनाव लडे । त्यसबेला उनी एमालेबाट अलगिएर मालेमा पुगिसकेका थिए । कांग्रेससँग मिलेर चुनाव लडे पनि उनी पराजित भए । कलौनीले चुनावी प्रतिस्पर्धालाई ०६४ सालसम्म निरन्तरता दिए । तर, सफल हुन सकेनन् । ०६४ मा उनी कञ्चनपुर–२ बाट एमालेको संविधान सभा सदस्यका उम्मेदवार थिए । उनी पछिल्लो सयम नेकपा एमालेको निर्वाचन आयोग उपाध्यक्ष थिए ।

सुदुरपश्चिम प्रदेशको प्रदेश प्रमुख बनेकी शर्मिला पन्त त्रिपाठी चितवनकी वासिन्दा हुन् । २०६० सालसम्म सामान्य गृहिणी मात्र रहेकी उनको पति ज्ञानेन्द्र त्रिपाठी तत्कालीन नेकपा मालेबाट विद्रोह गरी ०५८ तिरै माओवादी जनयुद्धमा लागेका थिए । ०६० असोज ९ गते सादा पोशाकका सुरक्षाकर्मीले पक्राउ गरेका त्रिपाठी त्यसपछि बेपत्ता पारिए । श्रीमान बेपत्ता भएपछि उनको दिनचर्या फेरियो । उनी पतिको खोजीमा लाग्दालाग्दै माओवादी जनयुद्ध सकियो । बेपत्ता परिवारहरुको संगठन बन्यो र उनी त्यसको अध्यक्ष बनिन् । पति बेपत्ता भएसँगै माओवादी पार्टीमा सक्रिय भएकी त्रिपाठीको घर चितवन हो । प्रचण्ड पहिलोपटक प्रधानमन्त्री हुँदा शर्मिला नेपाल वायु सेवा निगमको सञ्चालक समिति सदस्यसमेत भएकी थिइन् ।

 

Ad

सम्बन्धित समाचारहरु

'ऋण लिएर घ्यु खानुपर्ने अवस्था आउन नदिऔं' सुरेन्द्र पाण्डे

काठमाडौं । नेकपाका सांसद तथा पूर्वअर्थमन्त्री सुरेन्द्रकुमार पाण्डेले सरकारलाई ऋण लिएर घ्यु खानुपर्ने अवस्था आउन नदिन आग्रह गरेका छन । प्रतिनिधिसभामा आर्थिक वर्ष २०७७ ७८ को बजेटमाथिको छलफलमा भाग लिँदै उनले उक्त आग्रह गरेका हुन । उनले सरकारले लक्ष्य धेरै लिएको तर कोरोना महामारीका कारण यसमा भएका लक्ष्य पूरा हुन चुनौती रहेको पनि बताए ।

राजपाले  नेपालको नक्सालाई बैधानिकता दिने संविधान संशोधनको पक्षमा मतदान नगर्ने

काठमाडौं । राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) नेपालले सरकारले ल्याएको संविधान संशोधन प्रस्तावको पक्षमा मतदान नगर्ने निर्णय गरेको छ । सो पार्टीको शनिवार बसेको संसदीय दलको बैठकले त्यस्तो निर्णय गरेको हो । सरकारले नेपालको संविधानको अनुसूची ३ मा रहेको नेपालको निशान छापभित्र अंकित नेपालको नक्सालाई नेपालको वास्तविक सीमा अनुरुप मिलाउन आवश्यक भएको भन्दै संविधानलाई संशोधन गर्न प्रतिनिधि सभामा प्रस्ताव दर्ता गराएको छ । तर, विभिन्न मुद्दामा संविधानमा संशोधन गर्न आफूहरुले माग गर्दै आएपनि हालसम्म त्यो संशोधन हुन नसकेको अवस्थामा सरकारले ल्याएको संशोधन प्रस्तालाई मात्र समर्थन गर्न नसकिने राजपाको निष्कर्ष छ ।

Ad

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Ad
Ad
Ad
Ad
Ad