Namaste Icon
Ad
Ad

कोरोना पछि अर्थतन्त्रको आकार

कोरोना पछि अर्थतन्त्रको आकार
भरत पोखरेल

सन २००८–९ आर्थिक मन्दीको समीक्षा गर्न सन २०१० मा लन्डनमा विश्वका २५० ठूला अर्थशास्त्रीहरूको भेला भएको थियो । उद्घाटनलाई सम्बोधन गर्दै बेलायतकी महारानी एलिजाबेथले एउटा प्रश्न सोधेकी थिइन । तपाईंहरू विश्वका उम्दा अर्थशास्त्रीहरू लामोलामो समयको आर्थिक गतिविधिहरूको प्रक्षेपण गर्नु हुन्छ तर हाम्रो संघारमै आएको विनासकारी २००८–९ मन्दीको तपाईंहरूलाई किन आभास भएन ? यो प्रश्न सुनेर त्यहाँ उपस्थित सबै अर्थशास्त्रीहरू ट्वाँ परेका थिए । सो प्रश्नको उत्तर अहिले पनि खोजिभइरहेको छ र कोरोना कहरपछि विश्व अर्थतन्त्रको आकार कस्तो हुने हो त्यसबारे बहस सुरु भइसकेको छ ।

केही अर्थशास्त्रीहरू कोरोना पछि विश्व अर्थतन्त्र V-shape को हुने तर्क गरिरहेका छन् । एक वर्षभन्दा कम समयमा अर्थतन्त्र पुरानै अवस्थामा तङ्ग्रियो (recover) भने त्यसलाई V-shape आकार मानिन्छ तर यो तर्क कोरोनाको असर हेर्दा कमजोर हुन थालेको छ । साढेचार महिना त वितिसकेको छ । अमेरिकाको सन १९५३ को अल्पकालीन मन्दी, सन १९९०–९१ को आर्थिक अवस्था र सन २००१ को सेप्टेम्बर ११ घटना पछिको अर्थतन्त्र V-shape का उदाहरण मानिन्छन् । केही अर्थशास्त्रीहरू आउने समय विश्व अर्थतन्त्रको आकार U-shape हुने तर्क गरिरहेका छन् । U-shape हुनका लागि १२ देखि २४ महिना अर्थतन्त्र गडबडीमा रह्यो भने यस्तो अवस्था आउने मानिन्छ । अमेरिकाको सन १९७३–७५, सन १९८०–८१, विश्वको सन २००८–९ को मन्दी र नेपालको अप्रिल २०१५ को भूकम्पको अर्थतन्त्रमा असर यसका केही उदाहरणहरू हुन् ।

केही अर्थशास्त्रीहरू लगातार दुईवटा मन्दीको मारमा अर्थतन्त्र पर्ने भएकाले W-shape आकारको अर्थतन्त्र हुने तर्क गरिरहेका छन् । अमेरिकाको सन १९८० र १९८३ को अर्थतन्त्र, युरोपका सन २०१० को ऋण समस्या W-shape अर्थतन्त्रका उदाहरण हुन् । नेपालको भूकम्प पछि कोरोना असरको डबलडीप अर्थतन्त्र पनि W-shape अर्थतन्त्रको उदाहरण हो । केही निराशावादी अर्थशास्त्रीहरूले कोरोना पछि विश्व अर्थतन्त्रको आकार L-shape को हुने पनि डर मानेका छन् । कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा १० प्रतिशतभन्दा बढीले ह्रास र २५ प्रतिशत वेरोजगारी भयो भने अर्थतन्त्र L-shape मा जान सक्छ । सन १९२९ को महामन्दी, सन १९९०–२००३ को जापानको गुमेको दसक र ग्रीसको २००७–१६ को आर्थिक संकट L-shape का उदाहरण मानिन्छन् । जर्ज सोरोसले सन २००९ को आर्थिक संकटलाई square root-shape को नाम दिए तर त्यसको पुष्टि हुन सकेन । त्यसैगरी केही आशावादी अर्थशास्त्रीहरूले J-shape र Nike swoosh-shape को पनि कुरा गर्न थालेका छन् । नेपालमा यस्ता बौद्धिक विषयमा बहस चलाउने अर्थशास्त्रीहरूको संस्थागत समूह नभए पनि बहस त सुरु गर्नै पर्यो ।

लेखक तथा विश्लेषक भरत पोखरेलको फेसवुकबाट

 

Ad

सम्बन्धित समाचारहरु

जोखिम र अप्ठ्यारो टार्न बिमा

जोखिम र अप्ठ्यारो टार्न बिमा

महेन्द्र घिमिरे। जीवन बिमाकाे ईतिहासलाई हेर्ने हाे भने १६ औं शताब्दीदेखि देखि शुरु भएकाे पाईन्छ । सन् १५८३ जुन महिनाकाे १८ तारिखका दिन पहिलाे जीवन बिमा गर्ने ब्यक्ति William Gibbons हुन् ।आजकाे समयमा मानिसले सुरक्षाका विभिन्न उपायहरु खाेजी गर्दै हिँडेको अवस्थामा विभिन्न घटना दुर्घटनाबाट मानिसकाे मृत्यु तथा भौतिक क्षति हुने कुरालाई ध्यानमा राखी बिमाकाे अबधारणालाई अधिक मात्रामा प्रयाेग गरिएकाे पाईन्छ ।

व्यवसायिक कर र घरवहाल कर छुट गर्न ललितपुर चेम्बरको माग

ललितपुर। विश्वव्यापी रुपमा आक्रान्त र भयावह रुपमा फैलिरहेको कोरोना भाईरस(कोभिड १९ ) को कारण नेपालमा समेत बढ्दै गएको संक्रमण र बन्दाबन्दीले गर्दा समस्त उद्योगी व्यवसायी लगायत आम सर्वसाधारणहरु ठूलो मर्कामा परेका छन्। महिनौं सम्म लम्बिँदै गएको लकडाउनका कारण आर्थिक चलायमान नहुँदा तरलतामा गम्भीरअसर्परिरहेको छ भने व्यवसायीहरुले आफ्ना मजदुरलाई पारिश्रमिक, बैंकलाई तिर्नुपर्ने ब्याज र किस्ता,घर तथा गोदाम भाडाको भुक्तानीका लागि जटिल समस्याको सिर्जना भएको छ।

Ad

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad