Namaste Icon
Ad
Ad

यी तीन ‘स’ कोरोनाको उच्च जोखिममा

यी तीन ‘स’ कोरोनाको उच्च जोखिममा

धेरैजसो मानिसलाई यो महामारीको बेला भित्र बस्नुस भन्दा बाहिर निस्किन हतार छ । तर कोही यस्ता क्षेत्रमा काम गर्ने मानिस छन जो घरबाहिर जादिनँ भनेर सुख नै पाँउदैनन् । ती क्षेत्रहरु हुन् स्वस्थ्य, सञ्चार र सुरक्षाका क्षेत्र । जसलाई मैले छोटकरीमा तीन ‘स’ भनेको छु । यी तीन क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसहरु कोरोनाको उच्च जोखिम मोलिरहेका छन् । प्रायः जस्तोसुकै विपत्तिको बेलामा पनि यी तीन क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिहरुले खासै फुर्सद पाउँदैनन् ।

नेपालको सन्र्दभमा पछिल्ला ठुला आपदविपद्हरु जस्तै २०७२ बैशाख १२ मा भएको महाभूकम्पमा पनि स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी र सञ्चारकर्मीहरुले अहारात्र खटेर आफ्नो जिम्मेवारी पुरा गरेका थिए । अत्यन्तै संमवेदनशील मानिने यी तीन स का क्षेत्रमा कार्यरत व्यक्तिहरु जागिर र जिम्मेवारी पूरा गर्नका लागि मात्र काम गरिरहेका हुँदैनन् । बरु जागिर जिम्मेवारीभन्दा माथी उठेर अन्य सम्पूर्ण जनसमुदायको ज्यानधनको सुरक्षाका खातिर काम गरिरहेका हुन्छन् ।

कुनै एक सुरुक्षाकर्मीे सामान्य घरझगडादेखि राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रियस्तर सम्मका ठुलाठुला घटनाहरु हुनबाट जोगाउनका लागि तल्लिन हुन्छ र हुनुपर्दछ पनि । त्यस्तै कुनै एक स्वास्थ्यकर्मी सामान्य रुघाखोकी लागेको व्यक्तिदेखि दीर्घरोगी, ठुलाठुला घटना दुर्घटानामा परेका व्यक्तिहरुसम्मको बिरामीका लागि दिनरात नभनी सेवारत खटिरहेका हुन्छन् । भने सञ्चारकर्मीहरु दुरदराजको कुनामा लुकेका आवाजको बुलन्द गर्नेदखि लिएर राज्यको उच्च ओहोदामा रहेका पदाधिकारीहरुले गरेका हरेक क्रियाकलापसँग दैनिक जानकारी राख्दै खबरदारीको काम गरिरहेका हुन्छन् ।

यसरी यी तीन क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसहरु घररिवार नभनी निरन्तर आफ्नो कर्ममा अहारात्र खटिरहेका हुन्छन् । यसको मतलब यो होईन कि यी तीन क्षेत्र बाहेकका महत्वपूर्ण छैनन र दुखमुक्त हुन्छ । सबै क्षेत्रको आआफ्नै किसिमको महत्व र आवश्यकता छ । ती सबै क्षेत्रको योगदानले नै कुनै पनि देश विकासमा महत्वपूणे टेवा पुगेको हुन्छ । तर, समय परिवेश अनुसार विश्राम लिन मिल्छ र सकिन्छ पनि ।

देश विकासका लागि महत्वपूर्ण योगदान दिदाँ दिदैँ पनि कुनै क्षेत्रहरु यस्ता हुन्छन्, जसले केही समय विश्राम लिदाँ पनि खासै असर पर्दैन । यद्यपि घाटानाफाको विषय सबै क्षेत्रमा हुन सक्दछन् । यो छुट्टै विषय हो । यतिबेला विश्वस्तरकै कुरा गर्ने हो भने पनि प्रायः सबै देशका सबै प्रकाका कारण कोभिड नाईन्टिन वा कोरोना भाईरस उद्योगधन्दाहरु बन्द छन् । यसको प्रभाव प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष रुपमा सबैतिर परिरहेको छ ।

मानौँ शैक्षिक क्षेत्र विश्वकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण मानिन्छ । जबसम्म यो क्षेत्र अगाडी बढ्न सक्दैन तबसम्म विकास अपुरो हुन सक्छ । यो सबैलाई जानकारी भएकै विषय हो । तैपनि विश्वभरी फैलिएको कोरोना भाईरसका कारण जतिसुकै महत्वपूर्ण भएपनि बन्द गर्न बाध्य भएको छ । बन्दका कारण त्यसको नराम्रो असर त छदैँछ साथै समय पनि घाटामा गएको छ । तर पनि केही समय पछाडी पूर्णरुपमा सञ्चालन गर्न सकिन्छ र रिकभर गर्न पनि सकिन्छ ।

तर माथी उल्लेख गरिएका तीन ‘स’ ले यसरी विश्राम लिन र पछि रिकभर गर्छु भनेर कदापी पाउँदैनन् । होला यी तीन ‘स’ का क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसले आलोपालो गरेर काम गर्न सकिन्छ, गरिएला पनि । तर, यी तीन ‘स’ बन्द नै गर्न पाउने दिन कहिल्यै आउदैन । विषय कोभिड नाईन्टिनकामात्र होईन, यी तीन क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसहरुले आस्था विश्वास अनुसार आफ्ना महत्वपूर्ण चाडवाडहरु पनि समय दिएर घरपरिवरसँग बसेर मनाउन पाउँदैनन् । सबैले काम सेवाकै लागि गर्छन । धर्मकै लागि गर्छन् ।


देशकै लागि गर्छन । यी तीन ‘स’ मा आवद्ध मानिसहरु मूलतः संवेदनशील, होसियारी र आफ्ना लागि भन्दा अरुका लागि बढि जागरुक भएर काम गर्ने गर्दछन् । जस्तै एकजना स्वास्थ्यकर्मीले (चिकित्सक) ले बिरामीको राम्रोसँग रेखदेख, स्याहार सुसार गर्न सकेन वा गरेन भने बिरामीको ज्यान जान सक्छ । त्यस्तै एकजना सुरक्षाकर्मीले सुरक्षाका लागि आवश्यक तालिम नलिए र अरुका लागि सुरक्षाका बोकेका बन्दुक हातहतियारहरु भूलवस वा अञ्जानवस चल्यो भने कि त आफ्नै कि त अरुको ज्यान सक्छ । एउटा सञ्चारकर्मी वा पत्रकारले सही उच्चारण, सही शब्दावली उपर्युक्त विवेक र तथ्यमा आधारित रहेर प्रमाण छनौट गर्न सकेन भने कयौँ जनमानसमा गलत सुचना सम्प्रेषण हुन सक्छ । ताकि माथी उल्लेखित कमीकमजोरीहरुलाई पुनः यथावत अवस्थामा ल्याउन गाह्रो हुने वा कतिपय स्थितिमा त सच्याउनै नमिल्नेसम्म हुन सक्छ । त्यसैले यी तीन ‘स’ का क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसलाई अति संवेदनशील मानिन्छ ।

अब लागौँ हाम्रो समाजले यी तीन ‘स’ लाई हेर्ने दृष्टिकोण कस्तो छ त रु बेलाबेलामा आउने अस्पतालकाण्ड, सुरक्षाकाण्ड र सुचनाकाण्डले गर्दा आम जनमानसले आआफ्नै किसिमका धारणा निर्माण गर्ने गरेको पाईन्छ । आआफ्नै तरिकाले संज्ञा दिने गरेको पाईन्छ । जस्तै, स्वास्थ्यकर्मीलाई मान्छेमारा वा ज्यानमाराको संज्ञा, सुरक्षाकर्मीलाई डन्ठेको संज्ञा र सञ्चरकर्मी वा पत्रकारलाई पत्रुकारको संज्ञा दिने गरेको पाईन्छ । आखिर यी तीन ‘स’ का क्षेत्रमा काम गर्ने मानिसहरुलाई दिईने यस्ता संज्ञा कसका कारण र कसरी उत्पन्न भयो त ? यसको जवाफ त पक्कै पनि यी तीन ‘स’ कै क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिले गर्ने गरेको क्रियाकलापहरुसँग सम्बन्धित छ । यसमा कुन दुईमत छैन । कुनै पनि व्यक्तिले अञ्जानबस वा भूलबस गल्ति कमीकमजोरी गर्न सक्दछ । यसको विकल्प बलियो हुन्छ ।

उ त्यस्ता गल्ति कमीकमजोरी सच्याएर अगाडी बढ्दछ । पुनः दोहोरिदैन । तर, जानीजानी कुनै व्यक्तिले आफ्नो कार्यरत क्षेत्रकै बदनाम हुने गरी गल्ति कमीकमजोरी गर्छ भने त्यो नियतबस उसले गरेको कुकर्म हो । नियतबस गरेको गल्तिको विकल्प बलियो हुँदैन । नियतबस हुने गल्तिहरु पटकपटक दोहोरिरहन्छन् । त्यसैले जानेर गरेको गल्तिको विकल्पभन्दा नजानेर गरेको गल्तिको विकल्प बलियो हुन्छ । यसरी व्यक्तिले गरेको कमीकमजोरी वा गलत पक्षलाई जोडेर त्यो क्षेत्रकै बद्नाम गर्नु वा त्यस क्षेत्रलाई दृष्टि नै नकरात्मक राख्नु भनेको तपाँई हाम्रो अर्को दोस्रो ठुलो कमजोरी या गल्ति हो । किनकी कुनै पनि क्षेत्रमा काम गर्ने सबै व्यक्तिहरु गलत नियतका हुँदैनन । तर हामी केही कमीकमजोरीका आधारमा त्यो व्यक्ति वा क्षेत्रमाथी नै पूर्ण रुपमा मूल्यांकण गर्ने गर्छौँ र नराम्रो ध्यय राख्ने गर्छौँ । तयसो गर्नु कदापी राम्रो होईन त्यसैले तपाँई हामी सबैले जुनसुकै पेशा व्यवसायको मर्यादा बुझेर सम्मानजनक व्यवहार गर्न आवश्यक छ ।

अहिले विश्वभरी कोभिड नाईन्टिन अर्थात् कोरोना भाईरसका कारण विषम परिस्थति उत्पन्न भएको छ । यस्तो विषम अवस्थमा पनि अग्र पंतिमा रहेर काम
गर्ने भनेकै स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी र सञ्चारकर्मी नै हुन् । यसमा कुनै दुईमत छैन । अन्य पेशा व्यवसायीले पनि गरेका छन तर उनिहरुलाई संक्रमण भएकै व्यत्तिको नजिक वा ठाँउमा आवश्ययक छैन ।

जोखिम क्षेत्रमा जान कसैलाई पनि रहर हुँदैन तर, यी तीन ‘स’ का क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिहरु नचाहेर पनि जान बाध्य हुन्छन । तयस्ता क्षेत्रमा जादाँ व्यत्तिलगत सुरक्षाका साधन ९पीपीई० हरु कै साथमा जालान् तर कुनैबेला ९पीपीई० को अभाव भउको अवस्थामा पनि यी तीन का क्षेत्रमा कमा गर्ने व्यक्तिहरुले काम गर्नै पर्ने हुन्छ । हालको यो भयाबह स्थितिमा पनि तीन स दिनरात नभनेर खटिरहेको छ । ताकी धर्मका लागि कर्म गरिरहेका छैनन् धर्मकर्म एउटै ठाँउमा गरिरहेका छन । तर यति हुदाँहुदै पनि नेपालको परिवेशमा स्वास्थ्यकर्मी, सुरक्षाकर्मी र सञ्चारकर्मीलाई कोरोना संक्रमण भएका छन् ।

यसले गर्दा यस क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिको मनोबल गिर्न सक्दछ । त्यसैले यस्तो बेला सकरात्मक हौसला दिन आवश्यक छ । कतिपय मअवस्थमा घरमा पुग्दा यी तीन ‘स’ का मानिसरुलाई घरबेटी लगायत तथा परिवार देखि शंका र समस्या आउने गर्दछ । शंका गर्नु राम्रो हो । टाढै बस्नु त्याभन्दा पनि उत्तम हो । व्यक्तिगत दरी टाढा राख्नु अहिलेको अवस्थामा पहिलो र दरिलो उपाए हो । तर, मानििसक टच्चर दिन भएन नि । सकरात्मक सोच सकरात्मक शंका गरौ । व्यक्तिगत दुरी टाढा राखौँ । मानसिक दुरी झन नजिक राखौँ । आत्मबल नघटाऔँ । एकले अर्कालाई सहयोग गरौँ । खानेकुरा कहिल्यै नफलौँ । थोरै खाऔँ । सबैले बाँडीचुडी खाऔँ ।

Ad

सम्बन्धित समाचारहरु

एमसीसी बारे भ्रम र यथार्थ

एमसीसी बारे भ्रम र यथार्थ

श्री विक्रम घिमिरे

'यस्ता सर्तहरुका कारण एमसीसी नेपालको लागि घातक छ'

'यस्ता सर्तहरुका कारण एमसीसी नेपालको लागि घातक छ'

एमसीसी भनिको के हो त ? भन्ने खुल्दुली सबैतिर रहेको छ। यो एमसीसी नेपाललाई दिने भनिको अमेरिकी अनुदान वा सहयोग रकम पचास करोड़ डलर हो ।  millennium challenge corporation अमेरिकन च्यालेन्ज कारपोरेशनका नाममा नेपाललाई करीब ५६ अर्व रुपैयाँ करोड अमेरिकी डलर सहयोग उपलब्ध गराउन लागेको देखिएको छ । यो रकम लाई बिद्युत प्रसारण लाईन र सड़क स्तरउन्नतिमा लगाएर नेपाल लाई सम्रद्धितर्फ लान सकिने प्रशस्त सम्भावना छ । तर यसो नभई सवैलाई भाग लगाएर खाने खतरा नेपालमा देखिन्छ।

Ad

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Ad
Ad
Ad
Ad
Ad
Ad