Namaste Icon
Ad
Ad

राजसंस्था नै वर्तमान राजनीति को मिलन विन्दु : नारायण आचार्य

राजसंस्था नै वर्तमान राजनीति को मिलन विन्दु : नारायण आचार्य

जाँदा जाँदै,
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा वलीले झण्डै दुई तिहाई नजीक को सरकार लाई आफ्नै पार्टी मा आएको विवाद को कारण देखाई गत पुस ५ गते अप्रत्याशित रूपमा प्रतिनिधि सभा विघटन को सिफारिस राष्टपती समक्ष प्रस्तुत गरे पश्चात् नेपाल को राजनीति मा फेरि सत्ता कै झिना-झम्टी देखिएको छ । नेकपा कै एक समुह ( प्रचण्ड -माधव ) ले सैद्धान्तिक तथा वैचारिक भिन्नता का कारण संसद विघटन लाई प्रतिगमन कै सँज्ञा दिएता पनि वस्तु त: पदको भागवण्डाकै कारण वर्तमान परिस्थिति को सृजना भएको देखिन्छ । राजनीतिक विश्लेषक पि खरेलले आजको तरल राजनीति लाई कोर्स परिवर्तन कै सँज्ञा दिनुभएको पनि छ । नेपाल को पछिल्लो बिकासित राजनितिक परिवर्तन (६२/६३) ले राजनीतिक स्थिरता कायम हुनुपर्ने मा जातीय द्वन्द्व धर्म संस्कृति को अपव्याख्या समेत गरेको देखिन्छ । हालसालै राजनीतिक कर्मी तथा खारिएका पत्रकार भनिएका रघुजी पन्त को पशुपति नाथ सम्बन्धि अभिव्यक्ति लाई अधिकांश नेपाली जनता हरुले आपत्ती जनाएको अवस्था छ ।

यतिमात्र होईन तत्कालीन समयमा नेपाल का सात राजनीतिक पार्टी र त्यतिबेला को भुमिगत पार्टी नेकपा - माओवादी बिच भारतिय संस्थापन कै सहयोगमा भारतीय भुमिमै भएको भनिएको १२ बुँदे सहमति पछि विकसित ६२/६३ को परिवर्तन ले नेपाल लाई सनातन कालदेखि चलिआएको धर्म संस्कृति को क्षय गराएको, हिन्दु राज्य कायम गर्न नसकेको जनभावना विपरीत गणतन्त्र मा प्रवेश गरेको प्रति हाल आएर भारतीय थिङ-ट्याङ्क हरुले नै असन्तुष्ट व्यक्त गरेको अवस्था छ । त्यसैगरी विगतमा एकजना अंचलाधिषले मासिक ८०००, तलबमा गर्ने गरिएको कामको लागी प्रदेश सरकार जस्तो जनता संग सरोकार नभएको मंहगो प्रणाली प्रति जनताहरुको मोह भंग भएको अवस्था छ ।


आजको तरल राजनीतिक परिस्थिति ले त अब विगतमा (२०३३) सिक्किम विलय पश्चात् विपि कोइराला ले अंगिकार गर्नुभएको राष्ट्रिय मेलमिलाप को निति लाई नै वर्तमान कंग्रेस नेतृत्व ले स्वामित्व लिनुपर्ने देखिन्छ । तर, राष्ट्रिय एकताको प्रतीक राजसंस्था र हिन्दु अधिराज्य को अवधारणा लाई नेपाली कंग्रेस ले आधिकारिक रूपमा स्वामित्व लिन ढिला गरेकाले झन्डै ८०% नेपाली हरुले कंग्रेस लाई विश्वास गर्न सकिरहेका छैनन् ।

हाल कंग्रेस नेतृत्व मा बिपि कोइराला कै सुपुत्र डाक्टर ससाँक कोइराला महामन्त्री जस्तो जिम्मेवारी पदमा रहेकाले हिजो बिपिले अंगिकार गर्नुभएको संबैधानिक राजसंस्था र हिन्दु अधिराज्य को अवधारणा लाई मुर्तरुप दिनु हुनेछ भन्ने तत्कालीन नेपाली कंग्रेस रजहर गाउँ कमिटीका सभापति भिमलाल पौडेल (मोती ) ले मात्रै होईन राजनीतिक पार्टी मा आवद्ध नभएका आम नेपाली हरुले समेत अपेक्षा गरेका छन् । तर, कुनैबेला मेरो घरमा लम्पसार पर्न आउने कंग्रेस कै आवरणमा प्रधानपँचमा समेत पराजित लुच्चो लफङ्गो प्रवृत्ति र कंग्रेस कै नेता तथा कार्यकर्ता लाई गिरफ्तार गराउने व्यक्ति हरु वाटै आज डाक्टर शसाँक कोइराला घेरिएको ले जन-अपेक्षा पुरा हुन्छ कि हुँदैन त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ ।


वर्तमान परिस्थिति मा सामाजिक अभियान्ता, साहित्यिक स्रष्टा हरुले समेत राजसंस्था को पुनस्र्थापन नै एकमात्र मिलन विन्दु भएको कुरा घोषणा गरेको अवस्था छ । जसको ज्वलन्त उदाहरण योग तथा प्राकृतिक चिकित्सालय रजहरका संस्थापक अध्यक्ष तथा त्रीवेणी साहित्य परिषद का आजिवन सदस्य साहित्यिक स्रष्टा श्री कमल आचार्यको व्यवहारिक दर्पण पुस्तक मा 'राजा' शिर्षक को कविता मा यस्ता भाव हरु व्यक्त गरिएका छन् :
अस्थायी ठानिने गर्छन् निर्वाचित सबै पद
देशकै हुन्छ त्यो राजा निर्वचित नभै जब
गर्नेछ राष्ट्र को चिन्ता साक्षी सम्झेर त्यो पद
त्यो दाँजोमा कसै हुन्न निर्वाचित कुनै पद ।

अन्त्य मा, भागवतको सातौं स्कन्दको एक प्रसंगमा केहि समय अवरुद्ध भएको राजसंस्थाको पुनरावृत्ति भइ राजा प्रल्हाद लाई राज्यभिषेक गरेको दृष्टान्त पाईन्छ । भागवतमा राजसंस्था बिनाको राज्यको कल्पना गरेको छैन । राष्ट्रिय एकताको प्रतिक राजसंस्था र राजाको राज्यभिषेकलाई यसरी व्याख्या गरिएको छ :-
प्रतिनन्ध ततो देवा: प्रयुज्री परमाशिष :
स्वधामानी ययु राजन्व्रधा; प्रतिपुजिता :
आचार्य मैले जे देखेँ पुस्तक का लेखक हुनुहुन्छ ।

Ad

सम्बन्धित समाचारहरु

नेता बन्दै हुनुहुन्छ भने यी कुरामा ध्यान दिनुस्

नेता बन्दै हुनुहुन्छ भने यी कुरामा ध्यान दिनुस्

निरज कालिका । नेपालको राजनीति हेरेर मात्रै बुझ्न सकिँदैन । राजनीतिभित्र हरेक विषयहरु पर्दछन । प्रसिद्व लेखक क्रिनसको ईन्टरसेक्सनालिटीको आधारलाई लिएर राजनीति बुझ्न सकिन्छ । कुनै पनि विषय पूर्ण बन्न अन्य तत्वहरुले भूमिका खेलेको हुन्छ । त्यस्तै, राजनीतिक विषय पूर्ण बन्नका लागि धेरै तत्वहरुको आवश्यकता पर्दछ । जस्तै समाज, विज्ञान, अध्ययन, प्रविधि , राजनीतिकदल, अड्डाअदालत, प्रशासन, धर्म, संकृति आदि तत्वको आवश्यकता पर्दछ । यस्ता कैयौं विषयहरूले राजनीति विषय निर्माण गर्ने गर्दछन । खाली नेताहरुलाई मात्र हेरेर राजनीति बुझ्न सकिँदैन र पूर्ण हुँदैन । समाजका मानिस, सलाकार, स्वयं नेता पनि कस्ता छन ? यी कुरा पनि बुझ्न जरुरी हुन्छ । यी बाहेक पनि विभिन्न कुराहरूको आफ्नै नियम हुन्छ । जस्तो विज्ञानको नियम, बजारको नियम, समाजको नियम, धर्मको नियम, संस्कृतिको आदिको आफ्नै नियम हुन्छ । त्यस्तो धेरै विषयहरूको विभिन्न नियम हुन्छ । जसले राजनीति निर्माण गर्छ ।

अकर्मण्य ओली सरकारकाे वर्हिगमन आजको आवश्यकता

अकर्मण्य ओली सरकारकाे वर्हिगमन आजको आवश्यकता

डा. डिला संग्रौला । लामो संघर्ष र बलिदान पछि प्राप्त लोकतान्त्रिक पद्धतिको अवमूल्यन, संविधान माथि प्रहार र जनविरोधी क्रियाकलाप प्रधानमन्त्री ओलीले आफू सत्तासिन भएदेखिनै गरेकै हन् । त्यसैले यो सरकार अकर्मण्य, अपारदर्शी, असंवेदनशिल र सत्तालोलुपताले भरिएको घैँटो जस्तै भएको छ । जनताप्रति अनुत्तरदायी खड्क– सत्ता स्वभावले नै अधिनायाकवादी र सर्वसत्तावादी छ । यसको चाडोभन्दा चाडो वर्हिगमन आजको आवश्यकता हो ।

Ad

प्रतिक्रिया दिनुहोस

Ad