# भर्खरै
Namaste Icon
Ad
Ad

नेता बन्दै हुनुहुन्छ भने यी कुरामा ध्यान दिनुस्

नेता बन्दै हुनुहुन्छ भने यी कुरामा ध्यान दिनुस्
निरज कालिका

निरज कालिका । नेपालको राजनीति हेरेर मात्रै बुझ्न सकिँदैन । राजनीतिभित्र हरेक विषयहरु पर्दछन । प्रसिद्व लेखक क्रिनसको ईन्टरसेक्सनालिटीको आधारलाई लिएर राजनीति बुझ्न सकिन्छ । कुनै पनि विषय पूर्ण बन्न अन्य तत्वहरुले भूमिका खेलेको हुन्छ । त्यस्तै, राजनीतिक विषय पूर्ण बन्नका लागि धेरै तत्वहरुको आवश्यकता पर्दछ । जस्तै समाज, विज्ञान, अध्ययन, प्रविधि , राजनीतिकदल, अड्डाअदालत, प्रशासन, धर्म, संकृति आदि तत्वको आवश्यकता पर्दछ । यस्ता कैयौं विषयहरूले राजनीति विषय निर्माण गर्ने गर्दछन । खाली नेताहरुलाई मात्र हेरेर राजनीति बुझ्न सकिँदैन र पूर्ण हुँदैन । समाजका मानिस, सलाकार, स्वयं नेता पनि कस्ता छन ? यी कुरा पनि बुझ्न जरुरी हुन्छ । यी बाहेक पनि विभिन्न कुराहरूको आफ्नै नियम हुन्छ । जस्तो विज्ञानको नियम, बजारको नियम, समाजको नियम, धर्मको नियम, संस्कृतिको आदिको आफ्नै नियम हुन्छ । त्यस्तो धेरै विषयहरूको विभिन्न नियम हुन्छ । जसले राजनीति निर्माण गर्छ ।

अब नेपालको राजनीति बिग्रिनुमा विभिन्न विषयहरूको नियम विचलन भएको कारणले हो । जस्तो प्रशासन हेर्दा घुसखोरीले गर्दा नियम बिग्रियो । धर्ममा हेर्दा अरु धर्मले मिश्रण भयो भयो । त्यसकारण नेपालको धर्म छ त्यसको नियम बिग्रियो । संस्कृति पनि त्यस्तै बाहिरी संस्कृति हावी भएको छ । दल, नेता, कार्यकर्तामा पनि इमान्दार देखिएन । सबैभन्दा ठुलो असर राजनीतिले गर्छ । राजनीतिको असरको मारमा हामी आज यो गतिमा छौं । सबै विषयका आफ्ना आफ्ना विज्ञहरु हुन्छ्न । तसर्थ कुनै विषयमा विचलन आउने बितिकै विज्ञको सहारा लिएर तुरुन्त सच्याउनु पर्छ । सबै विषयहरू आफ्नो आफ्नो गतिमा चलायमान नियमबद्द ढंगबाट अगाडि नबढाएसम्म राजनीतिले असल गति लिन सक्दैन । मुख्य कुरो भनेको समाज हो । समाजसँग राजनीति जोडिन्छ । नेपालको गरिबी राजनीति मात्र होइन । मानिसको नियतको पनि प्रश्न आउँछ । पाएको ठाउँमा धनीले होस वा गरीबले नियम उलंघन गर्छ । देश र शासक अनि राज्य प्रणाली, मानव अधिकार, अदालत तिनै तहका सरकार केन्द्र सरकार, प्रदेश सरकार , स्थानिय सरकार नियमपूर्वक कार्यक्रम सम्पादन तथा संचालन गर्नुपर्छ । प्रहरी प्रशासन अनि सेना आदि पनि नियमसम्बद ढंगबाट गतिमान हुनु पर्छ ।

मेरो भनाइ के हो भने राजनीतिमात्र हेरेर नेपालको राजनीति थाहा हुँदैन । मानिस जन्मेदेखि नमरुन्जेलसम्म उसको संपर्क कुनकुन विषयहरुमा हुन्छ । ठीक त्यसरी नै देशको राजनीतिको पनि विभिन्न विषयहरुमा हुन्छ । नेपाल गरीब हुनुमा बहुआयामिक तत्वहरु छन । त्यस्तै राजनीति बिग्रनुमा या विचलन हुनुमा पनि धेरै तत्वहरु छन । राजनीतिमा कालो दाग लाग्नु नेता पनि हुन् तर नेता मात्र पूरा होइन । हामीले आफ्नो कर्म कतिको इमानदार पूर्वक गरिरहेका छौं, अनि अरूलाई के सिकाइरहेका छौं, यी कुराहरूले पनि धेरै प्रभाव पर्छ । मानिस कहिल्यै एक्लो छैन र हुँदैन पनि । मानिस एक आपसमा अन्तरसम्बन्धित हुन्छन् । मानिस बाँचुन्जेल विभिन्न कुराहरूबाट जकडिएको हुन्छ त्यसरी नै देश पनि चलेको हुन्छ । मानिसको जीवन र देश तुलना गरेर हेर्न सकिन्छ ।

लेखक कालिका स्नातकोत्तर तह समाजशास्त्र तेस्रो सेमेस्टर त्रिचन्द्र क्याम्पसका विद्यार्थी हुन् ।

Ad

सम्बन्धित समाचारहरु

बीउ जोगाउदै पहाडी बाली अनुसन्धान कार्यक्रम

बीउ जोगाउदै पहाडी बाली अनुसन्धान कार्यक्रम

तरकारी फलफुलको मात्रै होइन अचेल अन्न अनाजमा पनि बर्णशंकर जातले खेतबारी भरिभराउ छ। परम्परादेखि खेतीगर्दै आएका जातको सट्टामा उन्नत (बर्णशंकर) जातको बीउ प्रयोगले उत्पादन बढ्ने हुँदा किसान पनि उन्नत जातमै आकर्षितछन्। तर,रैथाने जातको बीउ लगाएर खेतीगर्नु जति सजिलो छ,उन्नत जातको बीउमा छैन। रोग किराको प्रकोप धेरैहुने,मौसमी प्रतिकुलतासंग जुध्न नसक्ने देखि सिंचाई,मल र स्याहारसुसार समेत धेरै चाहिन्छ। यी सबै चुनौती हुँदा पनि उत्पादन बढाउनै पर्ने हुनाले उन्नत जातको बाली लगाउनु अहिलेको बाध्यता हो। यही बाध्यताले होला कतिपय तरकारी-फलफुल र अन्न-अनाजका रैथानी जातहरु हराउदै गएका छन्। हराउदै गएका त्यस्ता जातमा पहाडमा हुने बालीका जातहरु अन्यको तुलनामा झन् धेरै छन्।

सरकारको शासन भाषणमै सिमित : कार्यान्वयन कहिले ?

सरकारको शासन भाषणमै सिमित : कार्यान्वयन कहिले ?

सरकारले बजेट भाषण ल्याएको मिति : २०७८।२।१५ । सरकारले २०७८।७९ को बजेट भाषणमा ल्याएको महत्बपूर्ण निर्णय : २०८८ सालभित्र सम्पूर्ण डिजेल र पेट्रोलबाट चल्ने सार्बजनिक सबारी साधन बिस्थापन गरि बिधुतबाट चल्ने सबारी साधन सञ्चालनमा ल्याउने । चाहे त्यो निजी सबारी साधन होस् चाहे त्यो सार्बजनिक सबारी साधन होस् । चाहे त्यो सरकारी गाडी होस् चाहे त्यो सँस्थाको गाडी होस् । २०८८ सालसम्म सरकारले सम्पृर्ण डिजेल र पे्रट्रेलबाट चल्ने गाडी बिस्थापन गरि बिधृतबाट चल्ने सबारी साधन सञ्चालनमा ल्याउने भनि राजपत्रमा निकालको थियो भने रातो किताबमा छापेको थियो । नेपाल एक यस्तो राष्ट्र हो जहाँ कुनै पनि डिजेल र पे्रट्रोलको खानी छैन् । डिजेल र पेट्रोल बाहिर राष्ट्रबाट आयात गर्नुपर्छ । जसले गर्दा हामी नेपाली दाजुभाई तथा दिदीबहिनीहरुले खाईनखाई कमाएको पैसा अरु राष्ट्रमा पुगेको छ । यदि सरकारले बिधुतबाट चल्ने सबारी साधन सञ्चालनमा ल्याउने हो भने हाम्रो राष्ट्रको मृद्रा हाम्रो राष्ट्रमै रहन्थ्यो । २०७२।६।३ गते नेपालको अन्तरिम सँबिधान २०७२ जारी भएको भयो ।

Ad

प्रतिक्रिया दिनुहोस