# भर्खरै
Namaste Icon
Ad

बाख्रापालनको ‘हब’ बन्दै जोगबुढाको भित्रीमधेसमा पर्ने मलासक्षेत्र

बाख्रापालनको ‘हब’ बन्दै जोगबुढाको भित्रीमधेसमा पर्ने मलासक्षेत्र

महेन्द्रनगर । बझाङको बुंगलबाट ०४० सालतिर डडेल्धुराको पर्शुराम नगरपालिका–७ मलासक्षेत्र सरेका पिरुलाल धामीको आयआर्जनको प्रमुख स्रोत भनेकै बाख्रापालन हो । जोगबुढाको भित्रीमधेस क्षेत्रमा पर्ने मलास क्षेत्रका डेढ दर्जनभन्दा बढी विकट बस्तीमा रहेका बासिन्दाको मुख्य आय आर्जनको स्रोत पनि बाख्रापालन नै रहेको छ । कञ्चनपुरसित सिमाना जोडिएको चुरेका क्षेत्रको पीपलकोटका प्रायः हरेक स्थानीय बाख्रापालन गर्दे आएका छन् । आठ दशकभन्दा पुरानो बस्ती सडक सञ्जालसित नजोडिँदा मलास क्षेत्रको विकास हुन नसकेको कृषक धामीको गुनासो थियो । ‘९५ प्रतिशतले बाख्रापालन र केहीले अन्नबालीका साथै तरकारी, अदुवाखेती गर्छन्,’ उनले भने, ‘खरिदका लागि व्यापारी गाउँमै पुग्न थालेपछि बाख्रापालनप्रतिको आर्कषण अझ बढेको छ ।’ अहिले करिब ४० वटा बाख्रा पालेका धामीले प्राप्त आम्दानीबाट महेन्द्रनगरबाट चामललगायत खाद्यान्न खरिद गरी परिवारको छाक टार्दै आएको बताए ।


मलासको पीपलकोट, बड्डीमलास क्षेत्रबाट सदरमुकाम डडेल्धुरामा पुग्न आठ/नौ घण्टा लाग्ने स्थानीयले जानकारी दिए । ‘डडेल्धुरा सदरमुकाम जान महेन्द्रनगर झरेर अत्तरिया हुँदै डडेल्धुरा पुग्नुपर्छ ।’ स्थानीय ६३ वर्षीय जोगी धामीले भने, ‘यहाँबाट हिँडेर जोगबुढा पुग्नै तीन घण्टा लाग्छ ।’ ०४६ सालमा बझाङको बुंगलबाट बसाइँ सरेर यहाँ बस्दै आएका धामीले सय वटा बाख्रा आफूसित रहेको बताए । उनले बाख्रपालन दशकौँदेखि गरिरहेको भए पनि सम्बन्धित निकायबाट अनुदानलगायत कुनै पनि सहयोग नपाएको गुनासो गरे ।


‘यो वर्ष पहिलोपटक ५० परिवारलाई खोर बनाउन कृषि ज्ञान केन्द्रले अनुदान दिएको छ,’ उनले भने, ‘यहाँ बाख्रापालन नगरेको घर भेटाउनुहुन्न ।’ पर्शुराम नगरपालिका–७ को अधिकांश क्षेत्रमा बाख्रापालन भइरहेकाले उक्त क्षेत्रमा थप प्रोत्साहनका लागि सरकारले अनुदान दिनुपर्ने स्थानीयको माग छ । ‘बाख्रादेखि तरकारीसम्म बिक्रीका लागि महेन्द्रनगर मण्डपमा जानुपर्छ,’ उनले भने, ‘भौगोलिक हिसाबले विकट भए पनि दुरीका हिसाबले महेन्द्रनगर नै नजिक पर्छ ।’ मलास क्षेत्रको पीपलकोट, बड्डी मलास, नाउला, कसान, बतासेलगायत स्थानका बासिन्दाले लामो समयदेखि कृषिसँगै बाख्रापालन गरिरहेका छन् ।


‘गहुँ÷धान उत्पादन भए पनि वर्षमा तीन/चार महिना मात्रै खान पुग्छ ।’ अर्का स्थानीय विनोद बोहराले भने, ‘बाँकी गुजारा भनेको बाख्रपालनबाट नै गरिने हो ।’ बाख्रा बिक्रीका लागि कुनै समस्या नभएको उनले बताए । ‘गाउँमै खसीबोका किनबेच हुन थालेपछि रोजगारीका लागि भारत जाने स्थानीय पनि गाउँमै बाख्रापालन गर्न थालेका छन्,’ कृषक बोहोराले भने, ‘स्थानीय सरकार आएपछि पनि किसानमुखी एउटा योजनासमेत गाउँमा आएन् ।’ - शेरबहादुर सिंह /रासस

सम्बन्धित समाचारहरु

सामूहिकरुपमा गरिएको जडीबुटी र घाँसखेतीबाट आयआर्जन

हेटौँडा । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकास्थित पशुपति सामुदायिक वन उपभोक्त समूहद्वारा बिजुलीको तार बिछ्याएको स्थानमा सामूहिकरुपमा गरिएको जडीबुटी र घाँसखेतीबाट आयआर्जन गर्न थालिएको छ । उक्त समूहका विपन्न, दलित र जनजाति महिलाले आयआर्जनका लागि उपसमूह बनाएर सामूहिक खेती गर्दै आएका छन् । समूहकी अध्यक्ष चम्पामाया परियारले सामूहिकरूपमा जडीबुटी खेती र घाँसको बिरुवा रोपेर बाख्रापालन गरी आम्दानी गर्न सहयोग पुगेको बताइन् । उनले भननिन्, ‘यसरी आम्दानी गर्न सकिन्छ जस्तो लागेको थिएन, गरे नहुने केही रहेनछ ।’

भकान्जे विश्वकै सबैभन्दा गुणस्तरीय चिया उत्पादन हुने ठाउँ

सोलुखुम्बु । सोलुखुम्बु जिल्लाको लिखुपिके गाउँपालिका ५ भकान्जेका कृषकहरुले चिया खेतिमा चासो दिएका छन । भकान्जेका कृषकहरुले समुन्द्री सतहदेखि ३ हजार ४ सय मिटरसम्म चिया खेति गर्दै आएका छन । यहाँका मानिसहरुको पछिल्लो समयमा जीविकोपार्जन गर्ने माध्यम चिया खेती बनेको छ । कृषकले उत्पादन गरेको चियाको मुना भकान्जे टीस्टेट नामक सँस्थाले खरिद गर्ने गर्दछ । भकान्जे टीस्टेटमा बल्याक टी, ग्रीन टी र गोल्डेन टी प्रशोधन गरेर बनाउने गरिन्छ । यस टीस्टेटमा उत्पादन गरिएको चिया डेनमार्क निर्यात गरिन्छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस