Namaste Icon
Ad

फिचर

Ad

नौ महिनामा साढे तीन करोडकाे मही आयात

नौ महिनामा साढे तीन करोडकाे मही आयात

काठमाडाैं । घरभरि लैना बकेर्ना भैँसी पाल्ने, दैनिक नै भरपेट मही खाने नेपालीले पछिल्ला दिनमा त्यही मही समेत विदेशबाट आयात गरेर पिउने गरेका छन् । गाउँमा युवा भेटिँदैनन् । वृद्धवृद्धाले चौपाया पाल्न सक्ने अवस्था छैन । खेतबारी बाँझो छ । सायद यसैकारण हुनसक्छ, मही समेत आयात गर्नुपर्ने अवस्था छ हाम्रो ।


एमालेबाट काठमाडौंकाे मेयरमा भिड्दै केशव स्थापित

एमालेबाट काठमाडौंकाे मेयरमा भिड्दै केशव स्थापित

काठमाडौं । एमालेले शनिबार पार्टीको केन्द्रीय सचिवालय बैठकमा काठमाडौं महानगरपालिका मेयर उम्मेदवार केशव स्थापितलाई बनाउने निर्णय गरेको छ । स्थापित यसअघि २०५४ सालमा पनि मेयर निर्वाचित भएका थिए । एमाले विभाजन भएर माले बनेसँगै उनी मालेमा गएका थिए । २०५९ सालमा एमाले र मालेको एकता भएसँगै उनी एमाले फर्किए। तर २०६१ माघ १९ मा तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले सत्ता लिएसँगै उनी दरबारसँग निकट थिए । केही समय काठमाडौं महानगरको मेयर मनोनित भएका थिए । एमाले छाडेर प्रजापरिषद आबद्ध भएका स्थापित २०६४ को संविधानसभा निर्वाचनमा एमालेमै फर्किएका थिए । एमालेको आठौं महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्यमा पराजित भएका स्थापित त्यसपछि माओवादीसँग नजिकिएका थिए ।


पनौतीमा स्थापना गरिएको मुक्तिनाथ मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा

पनौतीमा स्थापना गरिएको मुक्तिनाथ मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा

मनिष रन्जन बराल, काठमाडौं । मुक्तिनाथ मन्दिरको प्राणप्रतिष्ठा भएको छ । असोज ७ गते शिलान्यास गरिएको पनौती नगरपालिका वडा नम्बर ५ सुब्बा गाउँको मुक्तिनाथ मन्दिरको प्राण प्रतिष्ठा गरिएको हो । बिहीबार ८ गते ५ बजेदेखि पुर्वाङ्ग कार्य प्रारम्भ भए पश्चात् प्राणप्रतिष्ठा सुरु भएको थियो । बिहीबार साँझ ५ बजे देखि आरती सुरु भर्इ आरतीसँगै पूर्वाङ्ग, विश्वक्सेन आराधना, पुण्याहवाचन, अङ्कुर रोपण, ब्राह्मण वरण सम्पन्न भएको छ, भने आज अग्नि प्रतिष्ठा, चतुस्थानार्चन, कलश स्थापना, मध्यान्हमा वास्तु पूजा होम, सायमकाल मूर्ती मन्त्र होम, मूलमन्त्र होम, जलाधिवास गरिनेछ ।


सामूहिकरुपमा गरिएको जडीबुटी र घाँसखेतीबाट आयआर्जन

सामूहिकरुपमा गरिएको जडीबुटी र घाँसखेतीबाट आयआर्जन

हेटौँडा । मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिकास्थित पशुपति सामुदायिक वन उपभोक्त समूहद्वारा बिजुलीको तार बिछ्याएको स्थानमा सामूहिकरुपमा गरिएको जडीबुटी र घाँसखेतीबाट आयआर्जन गर्न थालिएको छ । उक्त समूहका विपन्न, दलित र जनजाति महिलाले आयआर्जनका लागि उपसमूह बनाएर सामूहिक खेती गर्दै आएका छन् । समूहकी अध्यक्ष चम्पामाया परियारले सामूहिकरूपमा जडीबुटी खेती र घाँसको बिरुवा रोपेर बाख्रापालन गरी आम्दानी गर्न सहयोग पुगेको बताइन् । उनले भननिन्, ‘यसरी आम्दानी गर्न सकिन्छ जस्तो लागेको थिएन, गरे नहुने केही रहेनछ ।’


बाख्रापालनको ‘हब’ बन्दै जोगबुढाको भित्रीमधेसमा पर्ने मलासक्षेत्र

बाख्रापालनको ‘हब’ बन्दै जोगबुढाको भित्रीमधेसमा पर्ने मलासक्षेत्र

महेन्द्रनगर । बझाङको बुंगलबाट ०४० सालतिर डडेल्धुराको पर्शुराम नगरपालिका–७ मलासक्षेत्र सरेका पिरुलाल धामीको आयआर्जनको प्रमुख स्रोत भनेकै बाख्रापालन हो । जोगबुढाको भित्रीमधेस क्षेत्रमा पर्ने मलास क्षेत्रका डेढ दर्जनभन्दा बढी विकट बस्तीमा रहेका बासिन्दाको मुख्य आय आर्जनको स्रोत पनि बाख्रापालन नै रहेको छ । कञ्चनपुरसित सिमाना जोडिएको चुरेका क्षेत्रको पीपलकोटका प्रायः हरेक स्थानीय बाख्रापालन गर्दे आएका छन् । आठ दशकभन्दा पुरानो बस्ती सडक सञ्जालसित नजोडिँदा मलास क्षेत्रको विकास हुन नसकेको कृषक धामीको गुनासो थियो । ‘९५ प्रतिशतले बाख्रापालन र केहीले अन्नबालीका साथै तरकारी, अदुवाखेती गर्छन्,’ उनले भने, ‘खरिदका लागि व्यापारी गाउँमै पुग्न थालेपछि बाख्रापालनप्रतिको आर्कषण अझ बढेको छ ।’ अहिले करिब ४० वटा बाख्रा पालेका धामीले प्राप्त आम्दानीबाट महेन्द्रनगरबाट चामललगायत खाद्यान्न खरिद गरी परिवारको छाक टार्दै आएको बताए ।


निर्वाचन आचारसंहिता लागू : के गर्न पाइन्छ ? के गर्न पाइँदैन ?

निर्वाचन आचारसंहिता लागू : के गर्न पाइन्छ ? के गर्न पाइँदैन ?

काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले निर्वाचनलाई स्वच्छ, स्वतन्त्र, निष्पक्ष, मितव्ययी र भयरहित तुल्याउन निर्वाचन आचारसंहितको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जोड दिँदै आएको छ । आगामी वैशाख ३० गते शुक्रबार हुने स्थानीय तह निर्वाचनका लागि राजनीतिक दल र सरोकारवाला पक्षसँग छलफलका आधारमा तयार गरिएको निर्वाचन आचारसंहिता हिजोदेखि लागू भइसेको छ । आचारसंहितामा निर्वाचनको प्रक्रियालाई प्रतिकूल प्रभाव पार्ने गरी कसैको पक्ष वा विपक्षमा विचार राख्न, प्रचारप्रसार गर्न, कुनै विद्युतीय सामग्री उत्पादन गर्न तथा सामाजिक सञ्जालमा प्रकाशन गर्न वा अरुले प्रकाशन गरेका सामग्री शेयर गर्न नहुने आयोगका प्रवक्ता शालिग्राम शर्मा पौडेलले बताए । अघिल्ला निर्वाचनमा मतपरिणामलाई नै प्रभावित पार्ने गरी पद र पैसाका माध्यमबाट चलखेल भएको भन्ने व्यापक जनगुनासो आएपछि आयोगले यस पटक आचारसंहिताको अनुगमन र कार्यान्वयनलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेको छ ।


अनुजाको त्यो खुसि !

अनुजाको त्यो खुसि !

इटहरी । काम ठुलो र सानो भन्ने हुँदैन र त्यो कामले दिएको सुसि पनि सम्बन्धीत व्यक्तिको लागि ठुलो सानो हुँदैन । यस्तैमा एक युवती जो भविष्यमा अरु नै पेशा व्यवसाय गर्छु भनेर पढ्दै थिइन् तर आफ्नो खर्च जुटाउन उनलाई काम गर्नु परिरहेको थियो । सोहि बेला उनले काम पाईन नेपाली ढोका बेच्ने कार्यालय (मामा भान्जा ट्रेडस) मा । मार्केटिङ भनेपछि नाक खुम्च्याउने हाम्रो समाजमा उनले मार्केटिङकै काम गर्नु पर्यो । दैनिकरुपमा दर्जनौंसँग नेपाली ढोकाबारे जानकारी दिनु र ढोका किन्न उत्प्रेरित गर्ने उनको त्यो काम जसले आज उनलाई सम्मानित बनायो ।अरुको लागि यो सम्मान सानो होला तर एक युवती जो केहि गर्छु भन्दै मार्केटिङकाे काम गरिन र सिक्दै गर्दा सम्मानित हुन पुगिन त्यो उनको लागि जीवनमै एउटा अमुल्य छ । जागिर गर्दै गर्दा जति राम्रो गरेपनि राम्राे भएन भनेर मालिकहरु रिसाउछन भन्ने सुनेकी अनुजाले तीन वर्ष काम गर्दै गर्दा  मामा भान्जा ट्रेडसमा को मालिक ? को कामदार ? छुट्याउन पनि सकिनन् । उनले सबै समान पाईन् । एउटा बच्चालाई सानो उत्प्रेरणले भविष्यमा ठुलो मान्छे बन्न सहयोग पुगेजस्तै यो सम्मानले अनुजालाई पनि भविष्यमा केहि राम्रो गर्न उत्प्ररेण पुग्नेमा दूईमत छैन् ।


आम्दानीको स्रोत बन्दै गुर्जा सामुदायिक वन

आम्दानीको स्रोत बन्दै गुर्जा  सामुदायिक वन

गलेश्वर । धवलागिरि गाउँपालिका–१ को गुर्जा सामुदायिक वन स्थानीयाका लागि औषधालय वा अस्पतालभन्दा कम छैन । वनबाट जडीबुटी ल्याएर नै स्थानीयवासीले औषधोपचार गर्ने गरेका छन् । यहाँ यार्सागुम्बा, रातो च्याउ, सतुवालगायत जडीबुटी पाइन्छ । यहाँ गत वर्षदेखि इटालियन गोल्डेन स्याउको व्यावसायिक खेती गर्न सुरु गरिएको छ । गुर्जाका बासिन्दाले जडीबुटीको व्यावसायिक खेती गर्न थालेका छन् । दलसिङ्गे खर्क, भुजुङ्गेखर्क, गुर्जा बेसक्याम, चुरेन बेसक्याम्प, पुथा बेसक्याम्प हुँदै रुकुमको टकसेरासम्मको पदमार्गमा वनक्षेत्र फैलिएको छ । पदमार्गको नाम ‘यार्सा ट्रेल’ राखिएको धवलागिरि गाउँपालिका–१ का वडाध्यक्ष झकबहादुर छन्त्यालले बताए । गुर्जा गाउँ समुद्र सतहबाट ३ हजार २ सय २० मिटर उचाइमा छ ।


ऊन र जनशक्तिको अभावमा चल्न छोड्यो चर्खा

ऊन र जनशक्तिको अभावमा चल्न छोड्यो चर्खा

म्याग्दी । उत्तरी र पश्चिमी म्याग्दीको माथिल्लो क्षेत्रमा व्यवसायिकरुपमा भेडापालन हुँदै आए पनि भेडाको ऊन निकालेर कपडा बनाउने चलन भने हराउँदै गएको छ । गाउँघरमा चर्खा चलाउने र भेडाको ऊनबाट धागो निकालेर कपडा बनाउने जनशक्तिको अभावमा गतिलो आम्दानीको माध्यम बन्न सक्ने ऊनका कपडा गाउँघरबाट नै लोप हुन थालेका स्थानीयवासीले बताएका छन् । भेडापालनबाट गाउँलेले राम्रो आम्दानीसमेत गर्दै आएका भए पनि भेडा मासुका रुपमा मात्र प्रयोग गरिँदा ऊनबाट हुने व्यावसायिक फाइदातर्फ किसानहरुको ध्यान जान सकेको छैन । भेडाको रौँ निकालेर चर्खामा घुमाई ऊन (धागो) बनाउने सीप नहुँदा आम्दानीको गतिलो माध्यम बन्न सक्ने ऊनका कपडा गाउँघरमा समेत मुस्किलले देख्न पाइने मल्काबाङका पुनम छन्त्यालले बताइन । भेडाको रौँबाट बनेका ऊनका कपडाको माग देश–विदेशमा समेत उच्च रहे पनि चर्खा चलाएर धागो निकाल्ने र तान लगाएर कपडा बुन्ने जनशक्तिको अभावमा दोहोरो आम्दानीबाट वञ्चित हुनु परेको भेडापालक कृषकहरुको भनाइ रहेको छ ।


आम्दानीको स्रोत बन्यो खेर गइरहेको खोले साग र डुँडे

आम्दानीको स्रोत बन्यो खेर गइरहेको खोले साग र डुँडे

म्याग्दी । धारो, कुवा, खोला वा चिस्यान बढी हुने सिमसार क्षेत्रमा त्यसै खेर गइरहेको खोले साग बेचेर पनि मनग्गे पैसा कमाउन सकिन्छ भन्ने कुरा धेरैलाई अनौठौ लाग्ला । म्याग्दीको रघुगङ्गा गाउँपालिका–४ दग्नामका बासिन्दाले खोले साग र डुँडे साग बेचेर मनग्गे आम्दानी गर्दै आइरहेका छन् । दग्नामका ७२ वर्षीय दलबहादुर गर्बुजाले गाउँको छेउमा रहेको पानीको धारो (पधेरो) को माथिपट्टी रहेको जग्गामा खोले साग लगाएर एक सिजनमा रु आठदेखि रु १० हजारसम्म आम्दानी गर्दै आएका छन्, भने त्यहाँका सोमबहादुर बर्देवा, राजन वर्देवा लगायत विद्यालयमा पढ्ने बालबालिकाले डुँडे साग बेचेर एक सिजनमा रु १० देखि १५ हजार आम्दानी गरेर विद्यालयको खर्च चलाएका छन् ।