.png "Win Recruit Nepal"){kind=logo}
काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबीच युद्ध अन्त्यका लागि शान्ति सम्झौता भएको खबर सार्वजनिक भएसँगै एसियाली बजारको प्रारम्भिक कारोबारमै कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । दुई देशबीच मध्यस्थता गरिरहेको पाकिस्तानले सम्झौताको घोषणा गरेलगत्तै तेलको मूल्य ओरालो लागेको हो ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य मापन गर्ने प्रमुख सूचक ‘ब्रेन्ट क्रुड’ ३.८ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८४.०२ अमेरिकी डलरमा झरेको छ । यस्तै, अमेरिकी बजारमा कारोबार हुने तेलको मूल्य पनि ४.१ प्रतिशतले ओरालो लाग्दै प्रतिब्यारेल ८१.४० डलर कायम भएको छ ।
पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफका अनुसार जुन १९ मा स्विट्जरल्यान्डमा यो सम्झौताको औपचारिक हस्ताक्षर समारोह हुनेछ । सम्झौताको पुष्टि गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमा अब ‘तेलको प्रवाह सुचारु हुने’ उल्लेख गरेका छन् । ट्रम्पका अनुसार यो सम्झौतापछि विश्वकै रणनीतिक महत्त्वको व्यापारिक जलमार्ग ‘हर्मुज पुनः खुला हुनेछ ।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि हवाई आक्रमण गरेपछि यो जलमार्ग पूर्ण रूपमा बन्द थियो । विश्वको कुल कच्चा तेल र तरल प्राकृतिक ग्यासको करिब २० प्रतिशत आपूर्ति यही मार्ग भएर हुने गर्दछ । इरानले सो क्षेत्रबाट आवतजावत गर्ने मालवाहक जहाजमाथि आक्रमण गर्ने धम्की दिएपछि विश्वव्यापी इन्धन आपूर्ति ठप्प भएको थियो ।
अमेरिका–इरान द्वन्द्वका कारण विगत केही महिनादेखि विश्व ऊर्जा बजारमा तीव्र उतारचढाव आइरहेको थियो । युद्ध सुरु हुनुअघि प्रतिब्यारेल ७० डलरको आसपासमा रहेको ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य युद्धको चरम अवस्थामा प्रतिब्यारेल १२० डलरसम्म पुगेको थियो । अहिले सम्झौताको खबरले विश्व बजारलाई केही राहत दिएको छ ।
अमेरिका-इरान शान्ति सम्झौताको १४ बुँदे मस्यौदा
अमेरिका र इरानबीच तय भएको ‘शान्ति सम्झौता’ को १४ बुँदे समझदारी पत्रको मस्यौदा विवरण बाहिरिएको छ । इरानको अर्ध-सरकारी सञ्चारमाध्यम ‘मेहर न्युज एजेन्सी’ ले दुई देशबीच हुन लागेको सम्झौताका मुख्य बुँदा सार्वजनिक गरेको हो । यद्यपि, यी बुँदाहरूका बारेमा दुवै देशले आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरिसकेका छैनन् ।
सार्वजनिक मस्यौदा अनुसार अमेरिका र इरानबीच लेबनानसहित सबै मोर्चामा स्थायी युद्धविराम लागू हुनेछ । सम्झौतामा अमेरिकाले इरानको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने र इरानमा रहेका आफ्ना सेना फिर्ता लैजाने प्रतिबद्धता जनाएको उल्लेख छ ।
मस्यौदाका मुख्य बुँदा:
स्थायी युद्धविराम: लेबनानसहित सबै सैन्य मोर्चाहरूमा स्थायी रूपमा युद्ध अन्त्य गरिने ।
नौसैनिक नाकाबन्दीको अन्त्य: अमेरिकाले ३० दिनभित्र इरानमाथिको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने ।
हर्मुजलाई इरानी व्यवस्थापन अन्तर्गत पुनः सञ्चालनमा ल्याइने ।
पुनर्निर्माण प्याकेज: अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रले युद्धग्रस्त इरानको पुनर्निर्माणका लागि कम्तीमा ३०० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको योजना उपलब्ध गराउनुपर्ने ।
प्रतिबन्ध फुकुवा: इरानी तेल र ऊर्जा उत्पादनमा लगाइएका सबै प्रतिबन्ध हटाइने तथा अमेरिकाले यस क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य शक्ति नबढाउने र नयाँ प्रतिबन्धहरू नलगाउने ।
आणविक हतियारमा रोक: इरानले आफू आणविक हतियार निर्माण नगर्ने पुरानै प्रतिबद्धतामा अडिग रहने स्पष्ट पारेको छ ।
इरानको सर्त र राष्ट्रसङ्घको भूमिका
बिबिसीले मेहर न्युज एजेन्सीलाई उद्धृत गर्दै लेखेको खबर अनुसार इरानले अन्तिम चरणको वार्ताका लागि केही पूर्वसर्त अघि सारेको छ । जसमा अमेरिकाद्वारा जफत गरिएको इरानको कुल रकमको आधा हिस्सा फुकुवा हुनुपर्ने, तेलमाथिको प्रतिबन्ध स्थगित हुनुपर्ने र नौसैनिक नाकाबन्दी पूर्ण रूपमा हट्नुपर्ने माग गरिएको छ । यी सर्त पूरा नभएसम्म अन्तिम वार्ता सुरु नहुने इरानको अडान छ ।
दुवै देशबीच हुने यो अन्तिम शान्ति सम्झौतालाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्को प्रस्तावमार्फत अनुमोदन गरिने मस्यौदामा उल्लेख छ ।
1679298112.jpg)
1674115170.jpg)
.jpg)
1691312161.jpg)
.jpg)
.jpg)
प्रतिक्रिया गर्न लग इन गर्नु होस्:
Log in with Google